اگر می‌پرسید مینی اپ تلگرام چیست، پاسخ کوتاهش این است: صفحه‌ی وبی که داخل خود تلگرام و از دل یک ربات باز می‌شود و مثل اپ کار می‌کند. فهرست محصول، فرم، تقویم و سبد خرید، هر چه در سایت ساخته می‌شود در آن هم ساخته می‌شود و کاربر بدون نصب و ثبت‌نام، در همان تلگرام از آن استفاده می‌کند. ما در نیم‌بایت کنار ساخت ربات تلگرام مینی اپ هم می‌سازیم؛ این مطلب توضیح می‌دهد پشت صحنه‌ی آن چه می‌گذرد.
مینی اپ تلگرام دقیقاً چیه؟
مینی اپ از نظر فنی همان چیزی است که در مرورگر می‌بینید: HTML، CSS و JavaScript که روی سرور شما قرار دارد و آدرس HTTPS دارد. فرقش با سایت در جایی است که باز می‌شود. تلگرام این صفحه را در پنجره‌ای داخل خودش نشان می‌دهد و یک فایل JavaScript در اختیارش می‌گذارد که صفحه با آن با تلگرام حرف می‌زند: می‌پرسد کاربر کیست، رنگ‌های تلگرامش چیست و دکمه‌ی پایین صفحه چه بنویسد.
هر مینی اپ به یک ربات وصل است. ربات را در BotFather می‌سازید، آدرس صفحه را به آن می‌دهید و از آن به بعد ربات درِ ورود مینی اپ است. برای همین مینی اپ بدون ربات وجود ندارد.
مینی اپ از کجا باز می‌شه؟
تلگرام چند راه برای باز کردن مینی اپ گذاشته است و بیشتر ربات‌ها از دو یا سه تای آن‌ها استفاده می‌کنند:
دکمه‌ی منو، کنار جای نوشتن پیام در چت ربات.
دکمه‌ای زیر یک پیام ربات یا روی کیبورد آن، مثلاً «مشاهده‌ی محصول‌ها».
لینک مستقیم، که می‌شود آن را در کانال، بیو یا هر چتی گذاشت و با یک ضربه مینی اپ را باز می‌کند.
دکمه‌ی Launch app در پروفایل ربات، وقتی در BotFather برای ربات یک مینی اپ اصلی تعیین شده باشد.
لینک مستقیم می‌تواند یک پارامتر هم با خودش ببرد. با همین پارامتر مینی اپ می‌فهمد کاربر از کدام پست یا کدام تبلیغ آمده، یا باید مستقیم صفحه‌ی کدام محصول را باز کند.
مینی اپ چطور کاربر رو بدون ثبت‌نام می‌شناسه؟
این بخش مهم‌ترین فرق مینی اپ با سایت است. در سایت کاربر باید شماره بدهد، کد پیامکی وارد کند و رمز بسازد. در مینی اپ هیچ‌کدام لازم نیست، چون کاربر پیش از باز کردن آن وارد تلگرام شده است.
تلگرام چه اطلاعاتی به مینی اپ می‌ده؟
وقتی مینی اپ باز می‌شود، تلگرام بسته‌ای از اطلاعات به آن می‌دهد: شناسه‌ی عددی کاربر، نام، نام کاربری اگر داشته باشد، زبان اپ، اینکه Telegram Premium دارد یا نه، و عکس پروفایل اگر تنظیمات حریم خصوصی‌اش اجازه بدهد. شناسه‌ی عددی برای هر حساب ثابت است، پس مینی اپ دفعه‌ی بعد همان کاربر را می‌شناسد و سفارش‌ها و تنظیماتش را نشانش می‌دهد.
شماره‌ی تلفن در این بسته نیست. اگر مینی اپ به شماره نیاز داشته باشد باید آن را بخواهد و تلگرام از کاربر می‌پرسد که اجازه می‌دهد یا نه. موقعیت مکانی هم همین‌طور است.
از کجا معلومه این اطلاعات جعلی نیست؟
مینی اپ در دستگاه کاربر اجرا می‌شود و هر چه از آن‌جا به سرور برسد قابل دست‌کاری است. تلگرام برای این مشکل، بسته‌ی اطلاعات را امضا می‌کند و کلید این امضا از token ربات ساخته می‌شود؛ همان token که فقط سرور شما دارد. سرور امضا را دوباره حساب می‌کند و اگر با امضای رسیده یکی بود، مطمئن می‌شود اطلاعات از خود تلگرام آمده است. تاریخ ساخت بسته هم همراهش هست تا بسته‌ی کهنه پذیرفته نشود.
مستندات تلگرام صریح می‌گوید به اطلاعاتی که بررسی نشده نباید اعتماد کرد. مینی اپی که این بررسی را در سرور انجام ندهد، به هر کسی اجازه می‌دهد خودش را جای کاربر دیگری جا بزند.
مینی اپ به چه امکاناتی از تلگرام دسترسی داره؟
مینی اپ فقط یک صفحه‌ی وب در قاب تلگرام نیست و چند چیز از خود اپ می‌گیرد:
رنگ‌های تلگرام کاربر، روشن یا تیره، تا صفحه با همان ظاهر باز شود.
دکمه‌ی اصلی پایین صفحه و دکمه‌ی برگشت بالای آن، که مثل دکمه‌های خود تلگرام کار می‌کنند.
حالت تمام‌صفحه، و میان‌بری که در صفحه‌ی اصلی گوشی می‌نشیند.
اسکنر QR، لرزش گوشی هنگام لمس و با اجازه‌ی کاربر، موقعیت مکانی.
حافظه‌ی کوچکی در خود تلگرام برای نگه داشتن تنظیمات هر کاربر.
پرداخت: مینی اپ صورت‌حسابی را که ربات ساخته باز می‌کند و نتیجه‌اش را می‌گیرد.
درباره‌ی پرداخت یک قاعده هست که باید پیش از طراحی بدانید: کالا و خدمات دیجیتال در تلگرام فقط با Telegram Stars فروخته می‌شود. توضیح آن در راهنمای استارز تلگرام آمده است.
مینی اپ با ربات معمولی چه فرقی داره؟
ربات معمولی با پیام و دکمه کار می‌کند: چیزی می‌پرسد، شما پاسخ می‌دهید و قدم بعد می‌آید. برای کارهای خطی مثل گرفتن مشخصات یا پاسخ به چند سوال ثابت همین کافی است و در مطلب کارهایی که ربات تلگرام خودکار می‌کند نمونه‌هایش را نوشته‌ایم.
مینی اپ وقتی به کار می‌آید که کاربر باید چند چیز را با هم ببیند و بینشان انتخاب کند. سی محصول با عکس و قیمت، تقویم نوبت‌های یک هفته یا فرمی با ده فیلد در چت به ده‌ها پیام تبدیل می‌شود و در مینی اپ یک صفحه است. این دو جای هم را نمی‌گیرند: مینی اپ نمایش و انتخاب را بر عهده دارد و ربات پیام تایید، یادآوری و خبر وضعیت سفارش را می‌فرستد.
مینی اپ چه محدودیت‌هایی داره؟
مینی اپ فقط داخل تلگرام باز می‌شود. کسی که تلگرام ندارد یا در آن لحظه به آن وصل نیست، به مینی اپ هم دسترسی ندارد. در ایران که تلگرام فیلتر است، این موضوع را باید در تصمیم حساب کرد.
مینی اپ اینترنت می‌خواهد و مثل اپ نصب‌شده بدون اتصال کار نمی‌کند. سرعتش هم به سرور خود شما بستگی دارد؛ تلگرام فقط قاب را می‌دهد و صفحه از سرور شما می‌آید.
دسترسی‌اش به گوشی کمتر از یک اپ نصب‌شده است. هر چه تلگرام در اختیارش گذاشته دارد و بیشتر از آن ندارد. مینی اپ به مخاطبین یا پیام‌های کاربر در چت‌های دیگر هم دسترسی ندارد.
برای داشتن مینی اپ چی لازمه؟
سه چیز: یک ربات، صفحه‌ای که ساخته شده و روی سروری با HTTPS قرار گرفته، و سروری که اطلاعات کاربر را بررسی و داده‌ها را ذخیره کند. برای کسب‌وکار معمولاً یک پنل مدیریت هم کنارش می‌آید تا محصول‌ها، نوبت‌ها یا سفارش‌ها را خودتان عوض کنید.
فروشگاه، رزرو نوبت و پنل کاربری سه نمونه‌ی رایج مینی اپ برای کسب‌وکارند. اگر می‌خواهید بدانید برای کار شما چقدر تمام می‌شود، در صفحه‌ی ربات قیمت ربات و مینی اپ را حساب کنید.
پرسش‌های پرتکرار
مینی اپ تلگرام نصب می‌خواد؟
نه. با یک ضربه روی دکمه یا لینک باز می‌شود و چیزی از فروشگاه اپ دانلود نمی‌شود. اگر کاربر بخواهد، می‌تواند برای آن در صفحه‌ی اصلی گوشی میان‌بر بسازد.
مینی اپ توی کامپیوتر هم باز می‌شه؟
بله. مینی اپ در اپ‌های موبایل، دسکتاپ و نسخه‌ی وب تلگرام باز می‌شود. برای همین صفحه‌اش باید هم در عرض گوشی و هم در پنجره‌ی بزرگ‌تر درست دیده شود.
مینی اپ شماره‌ی تلفن کاربر رو می‌بینه؟
به‌طور پیش‌فرض نه. فقط شناسه، نام و چند مشخصه‌ی عمومی حساب را می‌گیرد. شماره را باید جدا درخواست کند و کاربر می‌تواند قبول نکند.
می‌شه سایت فعلی رو مینی اپ کرد؟
اگر سایت در عرض گوشی خوب کار می‌کند، بخش بزرگی از آن قابل استفاده است. کاری که اضافه می‌شود وصل کردن ورود کاربر به اطلاعات تلگرام، هماهنگ کردن ظاهر با رنگ‌های آن و ساختن رباتی است که مینی اپ را باز کند.
